طبقه بندی مقالات سایت
دارو درمانی در دیابت
اهتمام به کیفیت - صفحه داخلی
کلوران

فیلگراستیم Filgrastim

محرک های سیستم ایمنی

توضیحات فیلگراستیم


فیگراستیم یک فاکتور محرک کلنی گرانولوسیت(G-CSF) است که با تکنولوژی DNA نوترکیب ساخته می شود. این دارو یک گلیکوپروتئین است که تمایز نوتروفیل ها از سلول های پیش ساز را تنظیم می کند و سبب تحریک رهش آن ها از ذخایر مغز استخوان می شود و همچنین نوتروفیل های در گردش را فعال می کند.

از فواید درمان با فیلگراستیم، پیشگیری از عفونت (که با نوتروپنی تب دار مشخص می شود)، کاهش احتمال بستری شدن در بیمارستان و کاهش استفاده از آنتی بیوتیک های وریدی می باشد. در بیمارانی که تحت شیمی درمانی هستند، فیلگراستیم باعث بازیابی سریع تر نوتروفیل و کاهش دوره نوتروپنی می شود.

پگ فیلگراستیم یا فیلگراستیم پگیله شده همان فیلگراستیم است که یک مولکول پلی اتیلن گلایکول به آن متصل شده است و این کار سبب افزایش بسیار زیاد وزن مولکول حاصل شده و بنابراین توسط کلیه فیلتر نمی شود و در نتیجه طول اثر آن افزایش می یابد.

مکانیسم اثر فیلگراستیم


فاکتورهای محرک کلنی گرانولوسیت، گلیکوپروتئین هایی هستند است که با اتصال به گیرنده های خاصی بر سطح سلول های خون ساز، سبب تحریک تولید و تمایز گرانولوسیت ها می شوند. این فاکتورتولید نوتروفیل در مغز استخوان را تنظیم و روی تکثیر و تمایز نوتروفیل ها به نوتروفیل بالغ موثر است.

فارماکودینامیک


فیلگراستیم با اثر بر سلول های خون ساز سبب تحریک تولید نوتروفیل ها می شود.

در بیماران مبتلا به سرطان پس از تجویز فیلگراستیم ، برای رسیدن به حداکثر تعداد نوتروفیل (ANC) ، تا 5 روز زمان نیاز است. سطح نوتروفیل پس از 21 روز به دنبال شیمی درمانی به حالت پایه خود بازمی گردد.

فارماکوکینتیک


  • محاسبه فارماکوکینتیک در انسان نشان می دهد فیلگراستیم پس از تزریق زیر جلدی به سرعت جذب می شود.
  • فراهمی زیستی مطلق آن پس از تزریق زیر پوستی دوزهای 375 میکروگرم و 750 میکروگرم به ترتیب 62 و 71 درصد است.
  • حداکثر غلظت پلاسمایی دارو 4 تا 6 ساعت پس از تزریق ایجاد می شود.
  • حجم توزیع آن 150میلی لیتر بر کیلوگرم است.
  • نیمه عمر آن حدود 3.5 ساعت و سرعت پاک سازی اش از بدن 0.6 میلی لیتر بر دقیقه بر کیلوگرم می باشد.
  • فیلگراستیم عمدتا توسط کلیه دفع می شود اما پگ فیلگراستیم به دلیل بزرگ بودن نمی تواند از فیلتر کلیه عبور کند و با یک مکانیسم خود تنظیمی به وسیله جذب توسط نوتروفیل ها حذف می شود. به همین دلیل در فاز نوتروپنی ناشی از شیمی درمانی، کلیرانس دارو بسیار کاهش می یابد و غلظت پگ فیلگراستیم در خون تا زمانی که نوتروفیل ها بازیابی شوند ثابت می ماند و با افزایش تعداد نوتروفیل ها کلیرانس آن نیز افزایش می یابد.

مقدار مصرف فیلگراستیم


  • فیلگراستیم

بزرگسالان

  • نوتروپنی :
  • نوتروپنی مادرزادی:

دوز اولیه: 6 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی دو بار در روز

دوز متوسط: 6 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی روزانه

حداکثر دوز: در موارد نادری بیماران ممکن است به دوزهای بالاتر از 100 میکروگرم بر کیلوگرم در روز نیاز داشته باشند.

  • نوتروپنی ایدیوپاتیک یا دوره ای:

دوز اولیه: 5 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی یک بار در روز

دوز متوسط: در نوتروپنی دوره ای 2.1 میکروگرم بر کیلوگرم در روز و در نوتروپنی ایدیوپاتیک 1.2 میکروگرم بر کیلوگرم در روز

  • نوتروپنی ناشی از پرتودرمانی:
    • 10 میکروگرم بر کیلوگرم یک بار در روز زیرجلدی تا زمانی که ANC به بالاتر از 1000 در میلی متر مکعب خون برسد.
  • نوتروپنی ناشی از شیمی درمانی:

5 میکروگرم بر کیلوگرم یک بار در روز به صورت زیرجلدی یا انفوزیون کوتاه داخل وریدی (طی 15 تا 30 دقیقه) یا انفوزیون پیوسته وریدی تا 2 هفته یا تا زمانی که ANC به 10000 در میلی متر مکعب برسد. دوز را می توان برای هر دوره شیمی درمانی 5 میکروگرم بر کیلوگرم افزایش داد تا مدت و میزان ANC به حد کافی برسد و اگر ANC به بیش از 10000 در میلی متر مکعب برسد باید دارو را قطع کرد.

  • دارو را طی 24 ساعت قبل یا 24 ساعت پس از تجویز داروهای شیمی درمانی تزریق نکنید.
  • پیوند مغز استخوان:

10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز به صورت وریدی که نباید بیش از 24 ساعت طول بکشد.

  • طی دوره بازیابی نوتروفیل، پاسخ نوتروفیل به درمان را به صورت روزانه بررسی کنید. اگر ANC در 3 روز متوالی به بیش از 1000 در میلی متر مکعب برسد دوز دارو را به 5 میکروگرم بر کیلوگرم در روز کاهش دهید. اگر ANC برای بیش از 3 روز متوالی در بالاتر از 1000 باقی ماند دارو را قطع کنید.
  • اگر ANC به زیر 1000 کاهش یافت درمان را دوباره با دوز 5 میکروگرم بر کیلوگرم در روز شروع کنید و اگر در این مدت به زیر 1000 رسید دوز را به 10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز افزایش دهید و سپس مراحل بالا را ادامه دهید.
  • پیوند progenitor cell محیطی :

10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز زیرجلدی برای حداقل 4 روز قبل از اولین لوکافرز (leukapheresis) و ادامه تا آخرین لوکافرز

  • اطفال

نوتروپنی :

  • نوتروپنی مادرزادی:

دوز اولیه: 6 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی دو بار در روز

دوز متوسط: 6 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی روزانه

  • نوتروپنی ایدیوپاتیک یا دوره ای:

دوز اولیه: 5 میکروگرم بر کیلوگرم زیرجلدی یک بار در روز

دوز متوسط: در نوتروپنی دوره ای 2.1 میکروگرم بر کیلوگرم در روز و در نوتروپنی ایدیوپاتیک 1.2 میکروگرم بر کیلوگرم در روز

نوتروپنی ناشی از پرتودرمانی :

10 میکروگرم بر کیلوگرم یک بار در روز زیرجلدی تا زمانی که ANC به بالاتر از 1000 در میلی متر مکعب خون برسد.

نوتروپنی ناشی از شیمی درمانی :

5 میکروگرم بر کیلوگرم یک بار در روز به صورت زیرجلدی یا انفوزیون کوتاه داخل وریدی (طی 15 تا 30 دقیقه) یا انفوزیون پیوسته وریدی تا 2 هفته یا تا زمانی که ANC به 10000 در میلی متر مکعب برسد. دوز را می توان برای هر دوره شیمی درمانی 5 میکروگرم بر کیلوگرم افزایش داد تا مدت و میزان ANC به حد کافی برسد و اگر ANC به بیش از 10000 در میلی متر مکعب برسد باید دارو را قطع کرد.

  • دارو را طی 24 ساعت قبل یا 24 ساعت پس از تجویز داروهای شیمی درمانی تزریق نکنید.

پیوند مغز استخوان :

10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز به صورت وریدی که نباید بیش از 24 ساعت طول بکشد.

  • طی دوره بازیابی نوتروفیل، پاسخ نوتروفیل به درمان را به صورت روزانه بررسی کنید. اگر ANC در 3 روز متوالی به بیش از 1000 در میلی متر مکعب برسد دوز دارو را به 5 میکروگرم بر کیلوگرم در روز کاهش دهید. اگر ANC برای بیش از 3 روز متوالی در بالاتر از 1000 باقی ماند دارو را قطع کنید. اگر ANC به زیر 1000 کاهش یافت درمان را دوباره با دوز 5 میکروگرم بر کیلوگرم در روز شروع کنید و اگر در این مدت به زیر 1000 رسید دوز را به 10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز افزایش دهید و سپس مراحل بالا را ادامه دهید.

پیوند progenitor cell محیطی :

10 میکروگرم بر کیلوگرم در روز زیرجلدی برای حداقل 4 روز قبل از اولین لوکافرز (leukapheresis) و ادامه تا آخرین لوکافرز

  • پگ فیلگراستیم

بزرگسالان

  • نوتروپنی تب دار:

6 میلی گرم زیرجلدی یک بار در هر دوره شیمی درمانی که حداقل 24 ساعت پس از پایان شیمی درمانی تزریق می شود و تجویز آن باید حداقل 14 روز با دوره بعدی شیمی درمانی بعدی فاصله داشته باشد.

  • نوتروپنی ناشی از شیمی درمانی:

6 میلی گرم زیرجلدی یک بار در هر دوره شیمی درمانی که حداقل 24 ساعت پس از پایان شیمی درمانی تزریق می شود و تجویز آن باید حداقل 14 روز با دوره بعدی شیمی درمانی بعدی فاصله داشته باشد.

  • نوتروپنی ناشی از پرتودرمانی:

6 میلی گرم زیرجلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

اطفال

  • نوتروپنی تب دار :

کمتر از 10 کیلوگرم: 0.1 میلی گرم بر کیلوگرم

10 تا 20 کیلوگرم: 1.5 میلی گرم

21 تا 30 کیلوگرم: 2.5 میلی گرم

31 تا 44 کیلوگرم: 4 میلی گرم

45 کیلوگرم و بالاتر: 6 میلی گرم

تجویز به صورت زیرجلدی یک بار در هر دوره شیمی درمانی که حداقل 24 ساعت پس از پایان شیمی درمانی تزریق می شود و تجویز آن باید حداقل 14 روز با دوره بعدی شیمی درمانی بعدی فاصله داشته باشد.

  • نوتروپنی ناشی از شیمی درمانی :

کمتر از 10 کیلوگرم : 0.1 میلی گرم بر کیلوگرم

10 تا 20 کیلوگرم : 1.5 میلی گرم

21 تا 30 کیلوگرم : 2.5 میلی گرم

31 تا 44 کیلوگرم : 4 میلی گرم

45 کیلوگرم و بالاتر : 6 میلی گرم

تجویز به صورت زیرجلدی یک بار در هر دوره شیمی درمانی که حداقل 24 ساعت پس از پایان شیمی درمانی تزریق می شود و تجویز آن باید حداقل 14 روز با دوره بعدی شیمی درمانی بعدی فاصله داشته باشد.

  • نوتروپنی ناشی از پرتودرمانی:

کمتر از 10 کیلوگرم : 0.1 میلی گرم بر کیلوگرم زیرجلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

10 تا 20 کیلوگرم : 1.5 میلی گرمزیرجلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

21 تا 30 کیلوگرم : 2.5 میلی گرم زیرجلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

31 تا 44 کیلوگرم : 4 میلی گرم زیرجلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

45 کیلوگرم و بالاتر : 6 میلی گرم زیر جلدی یک بار در هفته به مدت دو هفته

هشدارها


واکنش حساسیتی:

احتمال واکنش های حساسیتی در کمتر از 1 در 4000 بیمار محتمل است . این واکنش ها اغلب به صورت پوستی (شامل راش ، کهیر و ورم صورت) و یا تنفسی (شامل خس خس سینه وکندی تنفس) و یا قلبی (شامل کاهش فشار خون و تاکیکاردی) می باشد.

در اغلب موارد پس از تجویز آنتی هیستامین، استرویید، برونکودیلاتور و یا اپی نفرین کاهش سریع علائم حساسیتی رخ می دهد.

عوارض جانبی فیلگراستیم


تب3 , خون دماغ , سرفه , تهوع , درد قفسه سینه , سرگیجه , استخوان درد , ترومبوسایتوپنی , راش , درد پشت , پتشی , خستگی

رایج ترین عارضه جانبی فیلگراستیم درد استخوانی و تب می باشد

تداخلات دارویی فیلگراستیم


لتروزول , لوامیزول , لیتیم کربنات

در صورت مصرف همزمان فیلگراستیم با داروهای شیمی درمانی و عدم رعایت فاصله 24 ساعتة بعد از اتمام شیمی درمانی و 14 روزة قبل از شروع دوره بعدی شیمی درمانی، اثرات درمانی هر دو دارو کاهش می یابد. این مورد درمورد داروهای لوامیزول و لتروزول نیز صدق می کند.
لیتیم می تواند سبب القای تولید و رهش فاکتورهای محرک کلونی شود. بنابراین در استفاده همزمان با فیلگراستیم می تواند سبب تقویت اثرات فیلگراستیم و در نتیجه لکوسیتوز شود که برای پیشگیری باید بیمار به دقت پایش شود.

موارد منع مصرف فیلگراستیم


ازدیادحساسیت به این دارو و ترکیبات آن

حساسیت به فراورده های مشتق شده از اشریشیا کولی در مورد برندهای Neupogen, Grastofil

مصرف در بارداری فیلگراستیم


C
ترجمه ها: English

نظرات


تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.

پرسش از دکتر داروساز