اطلاعات دارویی سیکلوفسفامید

Cyclophosphamide

سیکلوفسفامید Cyclophosphamide

English

سیکلوفسفامید یک داروی سرطانی است که با رشد و انتشار سلولهای سرطانی در بدن تداخل ایجاد می‌کند. داروی سیکلوفسفامید برای درمان چندین نوع سرطان بکار می رود. سیکلوفسفامید همچنین برای درمان سندروم نفروتیک (بیماری کلیوی) در کودکان بکار می رود . [ بررسی و درمان کودک مبتلا به سندرم نفروتیک ]

مکانیسم اثر سیکلوفسفامید

داروی سیکلوفسفامید عمدتا در کبد توسط سیستم اکسیداز میکروزومال چند‌کارکردی، به متابولیتهای آلکیل‌کننده فعال تبدیل می شود. این متابولیتها با رشد سلولهای بدخیم به سرعت در حال تکثیر، تداخل ایجاد می‌کند.
تصور می‌شود که مکانیسم عمل شامل ایجاد اتصال بین دو رشته مولکولی DNA و نیز RNA و مهار ساخت پروتئین سلول تومور باشد.

فارماکودینامیک

سیکلوفسفامید یک ضد سرطان در طبقه عوامل آلکیل‌کننده است و برای درمان سرطان های مختلف بکار می رود. عوامل آلکیل کننده به دلیل توانایی خود برای اضافه کردن گروههای آلکیل به بسیاری از گروههای دارای الکترون منفی تحت شرایط حاضر در سلول، شناخته شده هستند.
آنها رشد تومور را به وسیله وصل کردن بازهای گوانین به شاخه‌های مارپیچ DNA، متوقف می‌کنند- مستقیما به DNA حمله می‌کنند. این عمل سبب می‌شود که شاخه‌ها نتوانند از هم باز شده و جدا شوند. از آنجایی که این برای تکثیر DNA ضروری می‌باشد، سلولها دیگر نمی‌توانند تقسیم شوند.
علاوه بر این، این داروها متیل یا دیگر گروههای آلکیل را به مولکولها، در جایی که به آن تعلق ندارند، اضافه می‌کنند و به نوبه خود استفاده صحیح خود را با جفت شدن با باز مهار و سبب رمزگذاری غلط DNA می‌شوند. عوامل آلکیل‌کننده، چرخه غیراختصاصی سلول هستند.
عوامل آلکیل‌کننده با سه مکانیسم متفاوت عمل می کنند که تمامی آنها نتایج نهایی یکسانی را سبب می شوندکه اختلال در عملکرد DNA و نهایتا مرگ سلول می باشد.

فارماکوکینتیک

- سیکلوفسفامید بخوبی از طریق دستگاه گوارش جذب می شود.پس از مصرف خوراکی، حداکثر غلظت خونی درعرض یک ساعت بدست می آید.به مقدار محدودی از سد خونی مغزی عبور می کند.
- حجم توزیع سیکلوفسفامید 30-50 لیترمی باشد. 20% سیکلوفسفامید بدون تغییرات وابسته به دوز به پروتئین متصل می شود.
- متابولیسم سیکلوفسفامید کبدی است. 75% سیکلوفسفامید توسط ایزوفرمهای سیتوکروم P450 فعال می شود.
- سیکلوفسفامید عمدتا به صورت متابولیتها دفع می‌شود. 10-20% بدون تغییر از طریق ادرار دفع می‌شود و 4% به دنبال مصرف IV از صفرادفع می‌شود.
- نیمه عمر داروی سیکلوفسفامید 3-12 ساعت می باشد. کلیرانس کل بدن 63 ± 7.6 L/kg. می باشد.

مقدار مصرف سیکلوفسفامید

**دوز معمول بزرگسالان برای بیماریهای بدخیم

درون‌ وریدی:
وقتی به تنهایی استفاده می شود، دوز اولیه برای بیماران فاقد نقایص خونی 40 تا 50 mg/kg معمولا در دوزهای منقسم طی 2 تا 5 روز است.
دوز نگهدارنده 10 تا 15 mg/kg ممکن است هر 7 تا 10 روز یا 3 تا 5 mg/kg دوبار در هفته تجویز شود.
خوراکی :
دوز معمول: دوز اولیه و نگهدارنده 1 تا 8 mg/kg/day .
*دوز معمول بزرگسالان برای سرطان تخمدان برای استفاده در درمان سرطان اپی تلیال تخمدان 600 mg/m2 به صورت درون وریدی در روز اول درمان در ترکیب با کربوپلاتین یا سیس‌پلاتین . دوره هر 28 روز تکرار شود.

**دوز معمول کودکان برای بیماریهای بدخیم

درون‌ وریدی:
وقتی به تنهایی استفاده می شود، دوز اولیه برای بیماران فاقد نقایص خونی 40 تا 50 mg/kg معمولا در دوزهای منقسم طی 2 تا 5 روز است.
دوز نگهدارنده10 تا 15 mg/kg ممکن است هر 7 تا 10 روز یا 3 تا 5 mg/kg دوبار در هفته تجویز شود.
خوراکی:
دوزمعمول: دوز اولیه و نگهدارنده 1 تا 8 mg/kg/day .

دوز معمول کودکان برای سندروم نفروتیک دوز پیشنهادی :

2/5 تا 3 mg/kg/day به صورت خوراکی برای 60 تا 90 روز.

هشدارها

1- سرطانزایی، جهش‌زایی و اختلال در باروری ممکن است در بیمارانی که با داروی سیکلوفسفامید درمان می‌شوند، بروز ‌کند.
2- التهاب مثانه خونریزی دهنده ممکن است در بیمارانی که با سیکلوفسفامید درمان می‌شوند، بروز ‌کند.
3- اگرچه به دنبال مصرف دوز توصیه شده سیکلوفسفامید چند نمونه‌ از اختلال عملکرد قلبی گزارش شده‌است. گزارش شده است که سیکلوفسفامید سبب تقویت سمیت قلبی ناشی از دوکسوروبیسین می‌شود.
4- درمان با سیکلوفسفامید ممکن است سبب سرکوب قابل توجه پاسخهای ایمنی شود. عفونتهای جدی، گاهی کشنده، ممکن است در بیماران با ایمنی سرکوب شده بروز کند. در بیمارانی که دارای عفونتهای ویروسی، عفونت های باکتریایی، قارچی، تک‌یاخته‌ای ، یا کرمی(انگلی) هستند، درمان با سیکلوفسفامید نباید انجام شود، یا باید قطع شود، یا دوز مصرفی کاهش داده‌شود.
5- با مصرف سیکلوفسفامید واکنشهای آنافیلاکتیک گزارش شده‌است; در رابطه با این رویداد مرگ نیز گزارش شده‌است. احتمال ازدیادحساسیت متقاطع با دیگر عوامل آلکیل‌کننده گزارش شده‌است.

نکات قابل توصیه

الف- در بیماران درمان شده با سیکلوفسفامید ، اگر هرکدام از شرایط زیر فراهم شد، مراقبت مخصوص در رابطه با احتمال بروز سمیت باید انجام شود:
1-لکوپنی(کاهش لکوسیت ها)
2- ترومبوسیتوپنی(کاهش پلاکت ها)
3- تراوش سلول تومور از مغز استخوان
4- سابقه درمان با اشعه X
5- سابقه درمان با عوامل سیتوتوکسیک دیگر
6- اختلال عملکرد کبدی
7- اختلال عملکرد کلیوی
ب- در طول درمان ، پرونده خون‌شناسی بیمار (مخصوصا نوتروفیلها و پلاکتها) باید مرتبا برای تشخیص درجه سرکوب خونسازی کنترل شود. ادرار نیز، باید مرتبا برای وجودگلبولهای قرمز که ممکن است نمایانگر التهاب مثانه خونریزی دهنده باشد، مورد آزمایش قرار گیرد.

مصرف در بارداری

D ( در این گروه از داروها، مطالعات و نتایج حاصل از آن بیانگر وجود خطر برای جنین انسان است. زمانی که استفاده از دارو برای زنان باردار اجتناب ناپذیر است و خطرات احتمالی پذیرفته شده است، پزشک دارو را تجویز می کند. )

نظرات
    تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.

پرسش از دکتر داروساز