تغذیه صحیح و دیابت

تغذیه صحیح و دیابت

تغذیه صحیح و دیابت

بیماری دیابت

دیابت ملیتوس یا بیماری قند، بیماری متابولیکی مزمنی است که با سوخت و ساز غیرطبیعی کربوهیدراتها، پروتئینها و چربیها همراه میباشد. در بیماران مبتلا به دیابت، هورمون انسولین که در ورود قند از خون به سلولها و مصرف آن نقش دارد، به قدر کافی ترشح نمیشود و یا پاسخگویی به این هورمون با اشکالاتی مواجه است. لذا میزان قند در خون این افراد بالا میرود. بیماری دیابت درمان قطعی ندارد و لذا همواره و در تمام طول عمر باید آن را کنترل نمود. عدم کنترل قند خون میتواند سبب بروز بیماریهای مختلفی مانند بیماریهای کلیوی، قلبی - عروقی، فشارخون و بسیاری بیماریهای دیگر گردد. نخستین و موثرترین شیوه کنترل دیابت، رعایت رژیم غذایی و در کنار آن انجام ورزشهایی سبک نظیر پیادهروی است. در صورت لزوم دارودرمانی نیز زیر نظر پزشک معالج توصیه میشود.

توصیه های غذایی برای مبتلایان به دیابت

1-اضافه وزن و چاقی میتواند سبب بروز بیماری دیابت گردد. از سوی دیگر، کاهش وزن نیز کمک شایانی به کنترل قند خون میکند. لذا افرادی که با اضافه وزن مواجهند حتما باید نسبت به کاهش وزن خود از طریق کاهش کالری مصرفی و افزایش فعالیت بدنی اقدام نمایند.

2-مصرف قند و شکر و غذاهای حاوی آنها )مثل شیرینی، بیسکوئیت، مربا، آدامس، نوشابه و ...( در بیماران دیابتی ممنوع است.

3-وعده های غذایی باید بطور منظم و در ساعات مقرر مصرف شوند. تغییر ساعت صرف غذا سبب نوسان قند خون میگردد و در بیماران دیابتی مشکلات فراوانی را ایجاد میکند.

4-توصیه میشود که مصرف غذاهای روزانه در سه وعده اصلی )صبحانه، ناهار، شام( و سه میان وعده )بین صبحانه و ناهار، بین ناهار و شام، و قبل از خواب( تقسیم گردد.

5-نانهای مصرفی باید از آرد سبوسدار و با استفاده از خمیرمایه تهیه شوند (مانند سنگک).

6-مصرف حبوبات (نخود، لوبیا، عدس) در برنامه غذایی توصیه میشود. فیبر موجود در این غذاها باعث کنترل بهتر قند خون میگردد.

7-از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده باید پرهیز شود. بهتر است غذاها بیشتر به شکل آبپز، بخارپز یا کبابی مصرف شوند.

8-روغن مصرفی باید حتما از نوع گیاهی باشد و برای سرخ کردن سطحی مواد غذایی نیز صرفا از روغنهای گیاهی مخصوص سرخ کردن استفاده شود.

9-از گوشتهای کم چرب و مر غ و ماهی بدون پوست در غذاها استفاده شود.

10-مصرف تخم مر غ به حدا کثر سه تا چهار عدد در هفته محدود شود.

11-شیر و لبینات مصرفی از نوع کم چربی باشند.

12-میوه و سبزی به شکل تازه مصرف شود. ویتامین ث موجود در میوه و سبزی تازه، کمک شایانی به کنترل قندخون مینماید.

13-سالاد و سبزیها بدون سس و با چاشنیهایی نظیر آب لیموترش یا نارنج تازه و مقدار اندکی روغن زیتون مصرف شود.

14-در صورت امکان از مرکبات که منبع خوبی از ویتامین ث است، در بین میوههای مصرفی استفاده شود. 15-مصرف نمک را تا حد امکان کم نمایید(کل نمک مصرفی روزانه، چه به شکل خالص و چه به شکل افزوده به غذاها، باید حدا کثر پنج گرم باشد. )با توجه به وجود نمک و سدیم در بسیاری از غذاها، توصیه میشود از به کارگیری نمکدان و افزودن نمک به غذا در سر سفره اجتناب گردد.

16-از غذاهای آماده و کنسروی که همگی حاوی مقادیر زیادی نمک، شکر یا چربی هستند، استفاده نشود.

17-ورزشهای ساده مثل پیاده روی را به طور منظم انجام دهید. بطور مداوم با مشاور تغذیه خود ارتباط داشته باشید و مشکلات خود در زمینه برنامه غذایی را با او درمیان بگذارید.

نقش مصرف قند، نمک و چربی در ایجاد و تشدید دیابت

مصرف قند و شکر: قند و شکر معمولی به سادگی و بسیار سریع از جدار روده عبور میکنند و وارد سیستم گردش خون میشوند. این امر سبب بالارفتن سریع قند خون میگردد. وجود قند اضافی در خون زیانبار است و عوارض نامطلوبی را موجب میشود. در پاسخ به این شرایط، ترشح هورمون انسولین افزایش مییابد تا قند اضافی خون وارد سلولها شود و منجر به تولید انرژی و یا تبدیل به چربی شود و در مخازن چربی ذخیره گردد. با ادامه این روند، دیواره سلولها تدریجا حساسیت خود نسبت به انسولین را از دست میدهد و به سادگی اجازه ورود قند خون به داخل سلول را نمیدهد. نتیجه این امر، بالا رفتن میزان قند خون و عوارض آن نظیر وارد آمدن آسیب به شبکیه چشم، نارسایی کلیهها و تخریب عملکرد اعصاب محیطی و پیامدهای آن مثل عفونت و قطع نا گزیر اندامهای تحتانی خواهد بود. بنابراین، باید از مصرف بیش از حد مواد غذایی، مصرف زیاد قند و شکر که موجب بالا رفتن قند خون و نهایتا بروز دیابت میگردد، اجتناب شود.

مصرف نمک: مصرف زیاد نمک میتواند سبب بالارفتن فشارخون شود و به اعضایی مثل قلب و کلیه آسیب برساند. این وضعیت، در مبتالیان به دیابت که در معرض عوارض گونا گونی هستند، شدیدتر است و لذا این بیماران باید مصرف نمک و غذاهای شور را بسیار محدود سازند. بیماری مزمن کلیوی نیز که از عوارض مهم دیابت است، بر اثر بالارفتن فشار خون ناشی از مصرف زیاد نمک تشدید میشود.

مصرف چربی: مصرف بیش از حد چربی و روغن، عالوه بر مشکالتی که برای سیستم قلب و عروق ایجاد میکند، سبب افزایش کالری دریافتی و نهایتا بروز اضافهوزن و چاقی می گردد که هم زمینهساز و هم تشدید کننده دیابت است. در بیماری دیابت، متابولیسم چربیها نیز دچار اختالل میشود و لذا افزایش چربی ذخیره شده در بدن میتواند با اختالالت متابولیکی حادی همراه باشد. بر این اساس، مبتالیان به دیابت هم به سبب کنترل وزن و هم برای جلوگیری از اختالالت متابولیسم چربیها باید از مصرف زیاد روغن و همچنین غذاهای سرخشده و پرچرب اجتناب نمایند.

به اشتراک گذاری:

درج نظر


تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.