اطلاعات دارویی کلسیم کربنات

Calcium carbonate

کلسیم کربنات Calcium carbonate

English

کربنات کلسیم (Calcium carbonate) هنگامی که مصرف کلسیم در رژیم غذایی کافی نیست به عنوان یک مکمل غذایی به کار می رود و در درمان کمبود کلسیم استفاده می شود. کلسیم برای استخوان ها، عضلات، سیستم عصبی و قلب ضروری است. کربنات کلسیم همچنین به عنوان یک آنتی اسید برای کاهش سوزش سر دل و ناراحتی معده استفاده می شود.

 کلسیم کربنات ترکیبی ساده است که موجب خنثی کردن اسید کلریدریک  موجود در معده می شود. سپس با افزایش PH سبب مهار فعالیت پپسین می شود. افزایش یون بیکربنات و پروستاگلاندین باعث اثرات محافظت سلولی می شود.

گروه دارو: مکمل غذایی

مکانیسم اثر کلسیم کربنات

کلسیم کربنات یک مکمل غذایی است که باعث پیشگیری یا درمان تعادل منفی کلسیم می شود. در پوکی استخوان به پیشگیری یا کاهش از دست رفتن توده استخوانی کمک می کند چرا که کلسیم ترکیب اصلی اسکلت است. همچنین عملکرد عصب و عضله را به تعادل رسانده و موجب عادی شدن عملکرد قلب می گردد.

 با اتصال به فسفات غذا و تبدیل آن به کلسیم فسفات نامحلول که در مدفوع ترشح می شود، جهت درمان ازدیاد فسفات خون در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه به کار می رود. نمک های کلسیم با خنثی کردن اسیدیته معده باعث افزایش PH معده و روده می شوند.

فارماکودینامیک

بیماری عفونی معده سبب بر هم زدن تعادل در ترشح عوامل محافظتی مانند موکوس، بیکربنات و پروستاگلاندین ها و بدتر شدن عوامل  افزایش خطر مانند اسید کلریدریک، پپسین و هلیکوباکترپیلوری می شود. آنتی اسیدها سبب برقراری تعادل اسید-باز، کاهش فعالیت پپسین و افزایش ترشح بیکربنات و پروستاگلاندین ها می شود. ظرفیت خنثی سازی اسید توسط کلسیم کربنات 58 میلی اکی والان در 15 میلی لیتر است.  

این ترکیب زمانی که به عنوان مکمل غذایی استفاده می شود مستقیما سبب افزایش ذخایر کلسیم در بدن می شود.

فارماکوکینتیک

جذب: جذب آن کم است مگر در موارد مصرف طولانی مدت و در دوزهای بالا.

جذب عمدتا در دوازدهه صورت می گیرد و وابسته به مقدار کلسیتریول و ویتامین دی می باشد. متوسط جذب کلسیم بسته به سن شخص متفاوت است (نوزادان 60%، کودکان قبل از بلوغ 28%، کودکان پس از بلوغ 34%، بزرگسالان 25%).

حین بادرداری جذب کلسیم دو برابر می شود. کلسیم به فرم محلول و یونیزه جذب می شود. جذب آن در محیط اسیدی افزایش می یابد و در افراد مبتلا به عدم وجود اسید معده، مدفوع چرب و وجود اوره در ادرار کاهش می یابد.

توزیع: به صورت عمده در استخوان ها و دندان ها منتشر می شود.

اتصال به پروتئین: تقریبا 40% آن عمدتا به آلبومین متصل می شود.

دفع: عمدتا از طریق مدفوع (75% به صورت کلسیم جذب نشده)، 22% از طریق ادرار.

مقدار مصرف کلسیم کربنات

آنتی اسید:

هنگام شروع ناراحتی معده مصرف شود:

500 میلی گرم: 2-4 قرص. از 15 قرص در روز بیشتر نشود.

750 میلی گرم: 2-4 قرص. از 10 قرص در روز بیشتر نشود.

1000 میلی گرم: 2-3 قرص. از 7 قرص در روز بیشتر نشود.

مکمل کلسیم:

1-2/1 گرم در روز خوراکی، یا هر 6-12 ساعت همراه غذا.

دوز مصرفی توصیه شده:

19-50 سال: 1 گرم در روز خوراکی.

زنان بالای 51 سال: 2/1 گرم در روز خوراکی.

مردان 51-70 سال: 1 گرم در روز خوراکی.

مردان بالای 70 سال: 2/1 گرم در روز خوراکی.

ملاحظات تنظیم دوز:

کلسیم کربنات (دوز معادل عنصر کلسیم)

400 میلی گرم (161 میلی گرم)

500 میلی گرم (200 میلی گرم)

750 میلی گرم (300 میلی گرم)

1000 میلی گرم (400 میلی گرم)

افزایش فسفات خون:

درمان افزایش فسفات خون در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی که در مرحله آخربیماری هستند.

هشدارها

مربوط به عوارض جانبی

عوارض گوارشی: یبوست، نفخ و آروغ زدن با مصرف مکمل های کلسیم رایج است (به ویژه با ملح کربنات).

افزایش کلسیم: افزایش مزمن کلسیم ممکن است در اثر رسوب کلسیم در عروق و بافت های نرم روی دهد.

مربوط به بیماری ها

فقدان اسید معده: جذب کلسیم در عدم حضور اسید معده دچار اختلال می شود، هنگام تجویز دارو، ترشح اسید معده خصوصا تا دو ساعت بعد از مصرف دارو و با دوزهای بالا، افزایش می یابد. در سالمندان ملح انتخابی (سیترات) است و همراه غذا تجویز می شود.

بیماری های کم کاری غده پاراتیروئید: افزایش سطح کلسیم خون و افزایش کلسیم ادرار در بیماران مبتلا به کم کاری پاراتیروئید که ویتامین دی زیادی دریافت کرده اند، رخ می دهد.

سنگ کلیه (حاوی کلسیم): در بیماران با سابقه سنگ کلیه، هنگام تجویز مکمل های کلسیمی احتیاط شود.

نارسایی کلیوی: در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی که مستعد و حساس به ازدیاد کلسیم هستند، احتیاط شود.

مصرف همزمان با داروها

تداخل دارو- دارو: این فراورده در مصرف همزمان با برخی داروها دارای تداخلات مهم می باشد که نیاز به تنظیم دوز و دفعات مصرف دارد. جهت اطلاعات بیشتر از منابع تداخلات دارویی استفاده شود.

ویتامین دی: برای رسیدن به جذب بهینه کلسیم در بدن، مصرف همزمان ویتامین دی با کلسیم جهت درمان یا پیشگیری از مشکلات مربوط به سلامت استخوان، توصیه می شود.

سایر موارد احتیاط

انتخاب محصول مناسب: املاح مختلفی از کلسیم موجود است. هنگام تجویز و دریافت کلسیم باید به ملح مورد نظر توجه شود. انتخاب نادرست یا جایگزینی ملح های مختلف کلسیم با هم و عدم تنظیم دوز مناسب، ممکن است سبب افزایش یا کاهش جذب آن در بدن شود.

نکات قابل توصیه

  • در مورد موارد مصرف و عوارض جانبی احتمالی کلسیم به بیماری آگاهی داده شود.
  • در صورت مواجهه با یبوست شدید به پزشک مراجعه شود.
  • غذا ممکن است جذب کلسیم را افزایش دهد. همچنین ممکن است سبب کاهش جذب آهن شود. سبوس گندم، غذاهای حاوی اگزالات بالا، حبوبات و گندم ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهند. توصیه شود همراه غذا مصرف شود.

برخی از ترکیباتی که به فسفات تبدیل می شوند (مانند کلسیم استات)
مکمل های فسفات (مانند فسفات پتاسیم)
کربنات کلسیم می تواند جذب سایر داروها را کاهش دهد. برخی از این موارد شامل : آنتی بیوتیک های تتراسیکلین (مانند داکسی سایکلین، مینوسیکلین)، بیسفسفونات ها (مانند آلندرونیت)، استراموستین، آهن، لووتیروکسین، پازوپانیب، استرونتیوم، آنتی بیوتیک های کینولون (مانند سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین) بنابراین، از مصرف کربنات کلسیم، تا حد ممکن بین مصرف این دارو ها و کلسیم کربنات فاصله بگذارید.

مصرف در بارداری

C ( داروهای گروه C فقط باید با تجویز پزشک مورد مصرف قرار بگیرد. خطرات ناشی از مصرف این گروه از داروها هنوز رد نشده است و یا اینکه مطالعات انسانی انجام نشده است و پزشک زمانی که احساس کند فواید مصرف این گروه از داروها از مضرات احتمالی آن بسیار بیشتر است و مصرف آن برای بیمار ضروری است تجویز انجام می‌دهد. )

مصرف در شیردهی

ایمن است، از جفت عبور کرده و در شیر ترشح می شود.

نظرات
    تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.

پرسش از دکتر داروساز