










دوکسازوسین Doxazosin
دوکسازوسین مشتقی از کینازولین ها است که به صورت انتخابی گیرنده های آلفا-1 آدرنرژیک پس سیناپسی را آنتاگونیزه می کند.برای درمان فشارخون بالای خفیف تا متوسط و کنترل علایم هایپرتروفی خوش خیم پروستات استفاده می شود.گیرنده های آلفا-1 در انقباض و افزایش رشد ماهیچه های صاف نقش دارند.آنتاگونیزه کردن آنها موجب شل شدن عضلات صاف در عروق محیطی و غده پروستات می شود.
مکانیسم اثر
دوکسازوسین موجب مهار آدرنورسپتورهای آلفا-1 پس سیناپسی بر ماهیچه های صاف عروقی می شود.این کار موجب مهار اثر انقباضی کاتکول آمین های(اپی نفرین و نوراپی نفرین) سیستمیک و موضعی و اتساع عروق محیطی می شود.
فارماکودینامیک
دوکسازوسین یک مهارکننده انتخابی آلفا-1 آدرنرژیک است که برای درمان فشارخون بالا و هایپرپلازی خوش خیم پروستات استفاده می شود.در پروستات انسان دوکسازوسین انقباض القا شده توسط فنیل افرین (آگونیست آلفا-1) را آنتاگونیزه می کند و با میل بالایی به آدرنورسپتورها آلفا-1a که گیرنده غالب در پروستات است متصل می شود.
مطالعه بر روی انسان های سالم نشان داده است که دوکسازوسین به صورت رقابتی اثر افزایش دهنده فشار فنیل افرین و افزایش فشار سیستولیک نوراپی نفرین را مهار می کند.اثر ضدفشارخونی دوکسازوسین به خاطر کاهش مقاومت عروق محیطی است.فارماکوکینتیک
جذب
فراهمی زیستی :65% قرص سریع الرهش.54-59%قرص آهسته رهش
شروع اثر ضدفشارخون بالا :4-8 ساعت
شروع اثر ضد هایپرپلازی خوش خیم پروستات :شروع 2 هفته، حداکثر اثر 4-6 هفته
دوام اثر :24 ساعت
زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی:2-3 ساعت
توزیع
اتصال به پروتئین :99%
حجم توزیع :1-3.4 لیتر به ازای هرکیلوگرم وزن بدن
متابولیسم :شدیدا کبدی
متابولیت ها :6 و 7-اُ-دمیتل ها، 6' و 7' هیدروکسی متابولیت ها و سایر متابولیت های مینور
حذف:
نیمه عمر :22 ساعت سریع الرهش،15-19 ساعت آهسته رهش
قابل دیالیز نیست
کلیرانس کل :83-140 میلی لیتر در دقیقه
دفع :65% مدفوعی،0.6-9% ادراریموارد مصرف دوکسازوسین
مقدار مصرف دوکسازوسین
بزرگسالان
فشارخون
1 میلی گرم خوراکی صبح یا عصر.ممکن است با دوبرابر کردن روزانه دوز تا 16 میلی گرم بر مبنای پاسخ فشارخون افزایش یابد ولی دوز معمول 1-2 میلی گرم یک بار در روز است.اگر مصرف دارو برای چند روز قطع شد دوز باید با 1 میلی گرم شروع شود و تدریجا افزایش یابد.
فرم آهسته رهش برای فشارخون توصیه نمی شود.
هایپرپلازی خوش خیم پروستات
قرص سریع رهش:1 میلی گرم خوراکی یک بار در روز.ممکن است با دوبرابر کردن دوز روزانه در فواصل1-2 هفته ای تا 8 میلی گرم در روز دوز افزایش یابد.
اگر مصرف دارو برای چند روز قطع شد دوز باید با 1 میلی گرم شروع شود و تدریجا افزایش یابد.
فرم آهسته رهش:4 میلی گرم خوراکی یک بار در روز.ممکن است بر اساس پاسخ و تحمل بیمار هر 3-4 هفته دوز تا حداکثر8 میلی گرم افزایش یابد.
اگر مصرف دارو برای چند روز قطع شد دوز باید با 1 میلی گرم شروع شود و تدریجا افزایش یابد.
کودکان
فشارخون(آف لیبل)
قرص سریع الرهش:1-4 میلی گرم یک بار در روز خوراکی صبح یا عصرموارد منع مصرف
عوارض جانبی دوکسازوسین
افت فشارخون وضعیتی وابسته به دوز -
تداخلات دارویی
اکسی متازولین موضعی - سالیسیلات(غیر آسپیرینی) - نیتروگلیسیرین مقعدی - یوهیمب
هشدارها
- در بیماری های کبدی یا سابقه بروز وقایع قلبی عروقی اخیر با احتیاط استفاده شود.
- قبل از شروع درمان با این دارو، سرطان پروستات باید رد شود.
- شاید سنکوپ وابسته به دوز اول یا از دست دادن هوشیاری رخ دهد.
- خطر افت فشارخون وضعیتی وابسته به دوز
- احتمال بروز افت فشارخون، خشکی دهان و مشکلات ادراری در افراد مسن
- به طور نادر(یک در چند هزار بیمار) پریاپیسم (نعوظ دردناک آلت تناسلی که چندین ساعت باقی می ماند و با نزدیکی هم رفع نمی شود) با آنتاگونیست های آلفا-1 نظیر دوکسازوسین رخ می دهد.اگرچه این عارضه به طور نادر رخ می دهد اما به خاطر ناتوانی جنسی دائمی در صورت عدم اقدام فوری به بیمار هشدار بدهید.
- مصرف همزمان با سایر داروهای ضدفشارخون موجب افت فشارخون شدید می شود.
- فرم آهسته رهش برای فشارخون تجویز نمی شود.
- تجویز همزمان فرم سریع الرهش با مهارکننده های فسفودی استراز-5 موجب افت شدید فشارخون همراه با علایم می شود.
- ممکن است به دلیل تحریک گیرنده های بتا1 و افزایش رنین و آلدسترون باعث تشدید نارسایی میوکاردیال و افزایش نارسایی قلبی شود.
- ممکن است موجب سرکوب سیستم عصبی مرکزی شود که موجب اختلال در توانایی کار با دستگاه های پیچیده و انجام کارهای نیازمند هوشیاری می گردد.
- واکنش های حساسیتی نظیر کهیر، راش، آنژیوادم، خارش و علایم تنفسی ممکن است رخ دهد.
- سندرم فلاپی عنبیه حین عمل در جراحی آب مروارید بیمارانی که داروهای مهارکننده آلفا-1 مصرف می کرده اند گزارش شده است.قطع مصرف دارو قبل از عمل موجب پیشگیری نمی شود.
- کاهش تعداد سلول های سفید خونی و نوتروفیل که با قطع درمان برگشت پذیر است گزارش شده است.
نکات قابل توصیه
- داروی دوکسازوسین را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کنید.کمتر یا بیشتر از مقدار توصیه شده استفاده نکنید.
- این دارو موجب افت فشارخون و سرگیجه و غش مخصوصا در دوزهای اول یا آغاز مجدد مصرف ممکن است بشود.
- ممکن است در اولین بیدارشدن از خواب پس از مصرف این دارو احساس سرگیجه کنید.هنگام بلند شدن از رخت خواب مراقب باشید.
- در صورت احساس سرگیجه شدید یا غش به پزشک خود اطلاع دهید.
- حین مصرف دوکسازوسین فشارخون یا پروستات شما باید مرتبا معاینه شود.
- اگر مصرف دارو را متوقف کردید برای مصرف مجدد با پزشک خود برای تنظیم دوز مشورت کنید.
- حتی با وجود احساس خوب شدن مصرف دارو را طبق دستور پزشک ادامه دهید.
پرسش از دکتر داروساز