اطلاعات دارویی دگزامتازون

Dexamethasone

دگزامتازون Dexamethasone

English العربیه

دگزامتازون دارویی از دسته کورتیکو استروئید هاست. اشکال دارویی آن شامل قرص، شربت، اسپری و آمپول می باشد .

 دگزامتازون یک کورتیکواستروئید است که از انتشار موادی که در بدن موجب التهاب می شود جلوگیری می کند . دگزامتازون برای درمان بسیاری از بیماری های مختلف مانند اختلالات آلرژیک، بیماری پوستی، کولیت اولسراتیو، آرتروز، لوپوس، پسوریازیس یا اختلالات تنفسی استفاده می شود.

گروه دارو: استروئیدها

مکانیسم اثر دگزامتازون

 کاهش التهاب توسط سرکوب مهاجرت لکوسیت های پلی مورفونوکلئار (PMN) و کاهش نفوذ پذیری مویرگ؛

تثبیت غشاهای سلولی و لیزوزومی، افزایش ساخت سورفکتانت، افزایش غلظت سرمی ویتامین A و مهار پروستاگلاندین و سایتوکاین های پیش التهابی، مهار تکثیرلنفوسیت ها از طریق نابودی مستقیم آن ها، مهار میتوز یا تقسیم سلولی، شکستن تجمع گرانولوسیت ها، بهبود جریان خون کوچک ریه

فارماکودینامیک

- دگزامتازون يك آدرنوكورتيكوئيد صناعي طولاني اثر با خاصيت مينرالوكورتيكوئيدي كم و فعاليت قوي ضدالتهابي است. قدرت اثر اين دارو  25 تا 30 برابر هيدروكورتيزون است.
- ملح استات داروی دگزامتازون به صورت سوسپانسيون است و نبايد تزريق وريدي شود. اين ملح به ويژه به ‌عنوان يك داروي ضد التهابي براي تزريق داخل مفصلي، داخل پوستي و داخل ضايعه مفيد است.
- ملح سديم فسفات به ميزان زيادي محلول است و زمان شروع  اثر آن سريع تر و طول دوره اثر كوتاه تر از ملح استات دارد. بيشترين مورد مصرف اين ملح ادم مغزي و شوك مقاوم به درمان است. همچنين، اين ملح دارو در موارد التهاب ، داخل مفصل، داخل ضايعه، يا بافت نرم به کار می رود. 

فارماکوکینتیک

شروع اثر: بین چند دقیقه و چند ساعت؛  بستگی به مورد تجویز و راه مصرف

زمان رسیدن به حداکثر میزان سرمی دارو : 8 ساعت (عضلانی)؛ 1-2 ساعت( خوراکی)

متابولیسم : در کبد متابولیزه می شود.

نیمه عمر: 1.8-3.5 ساعت ( در صورت عملکرد طبیعی کلیه)

دفع: ادرار (عمدتا)، مدفوع (حداقل)

مقدار مصرف دگزامتازون

  • شرایط آلرژیک

کنترل شرایط آلرژیک شدید یا ناتوانی در پیشگیری از آسم، درماتیت آتوپیک، درماتیت تماسی، واکنش های حساسیت به دارو، رینیت آلرژیک سالانه یا فصلی

روز  1: 4-8 میلیگرم  عضلانی

روزهای 2-3 : 3 میلی گرم در روز خوراکی هر 12 ساعت

روز 4 : روزانه 1.5 میلی گرم در روز، هر 12 ساعت

روز5-6 : 0.75 میلی گرم در روز خوراکی در یک دوز روزانه

8 تا 12 میلی گرم خوراکی یا وریدی به تنهایی و یا در ترکیب با سایر داروهای ضد التهاب قبل از شیمی درمانی، سپس 8 میلی گرم هر 24 ساعت (خوراکی یا وریدی) 1 تا 3 روز پس از شیمی درمانی (روزهای 2-4)

  • التهاب

0.75-9 میلی گرم در روز خوراکی، عضلانی یا وریدی به صورت منقسم هر 6 تا 12 ساعت

درون مفصلی، بافت نرم: 0.2-6 میلی گرم در روز

30 میلی گرم (خوراکی) در روز برای 1 هفته؛ سپس 4-12 میلی گرم در روز به مدت 1 ماه

هشدارها

  • استفاده طولاني مدت دگزامتازون در كودكان مي تواند منجر به مهار رشد شود.
  • به دنبال مصرف اين دارو ممكن است آزمون هاي بررسي عملكرد هيپوتالاموس- هيپوفيز- غده فوق كليوي دچار اختلال شود.
  • در افراد مسن و به خصوص خانم هاي يائسه، شانس ايجاد پوكي استخوان و افزايش فشار خون، بالا مي رود.
  • در صورت نياز به جراحي يا درمان هاي اضطراري و نيز در افراد ديابتي بايد احتياط نمود.
  • در افرادي كه همزمان با این دارو، داروهای تضعيف كننده سيستم ايمني نیز دريافت مي كنند باید از تزريق واكسن هاي حاوي ويروس هاي پرهيز شود.

نکات قابل توصیه

  • براي به حداقل رساندن تحريك گوارشي شكل خوراكي دگزامتازون، بايد بعد از غذا مصرف شود. 
    از قطع ناگهاني مصرف دارو بعد از استفاده طولاني( بيش از 3 هفته) پرهيز گردد .
  • در طول دوره درمان، مصرف سديم  (نمک) بايد محدود شده و مصرف مكمل هاي حاوي پتاسيم توصيه مي شود.
  • معاينات چشم پزشكي در طول درمان دراز مدت، به طور مرتب بايد انجام گيرد.

بعضی از مهار کننده های تیروزین کیناز

موارد منع مصرف دگزامتازون

عفونت قارچی سیستمیک , ازدیاد حساسیت ثابت شده , مالاریا مغزی

مصرف واکسن های زنده در بیماران که دوزهای سرکوب کننده دستگاه ایمنی از کورتیکواستروئیدها دریافت می کنند .

اشکال دارو
  • قرص دگزامتازون 0.5 میلی گرم ( دارو سازی ایران هورمون - داروسازی ابوریحان)
  • آمپول 8 میلی گرم/2 میلی لیتر
  • قطره چشمی دکسون 0.1% 5میلی لیتر
  • ایمپلنت اوزردکس 0.7 میلی گرم
نظرات
    تاکنون نظری برای این مطلب درج نشده است.

پرسش از دکتر داروساز